Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

Verhaal

De Porder

Een wandelende wekker

Rapporteer deze inhoud als ongepast

Op tijd wakker worden was lastig toen er nog nauwelijks wekkers bestonden. In de volkswijken liepen daarom in de negentiende en begin twintigste eeuw porders rond. Tegen betaling roffelden deze mannen en vrouwen in alle vroegte op je deur tot je klaarwakker was. En de rest van de buurt ook.

In 1923 vierde de Amsterdammer J.H. Berteling, oftewel Ome Jan de Porder, zijn veertig-jarig jubileum als porder. In al die jaren had hij zich maar een keertje verslapen. Al om 1 uur 's nachts trok hij erop uit met zijn porstok en dikke bos sleutels. Hij was zelfs wekker voor andere collega's, zodat zij op hun beurt hun ronde konden gaan lopen.

Porren was een zwaar en slecht betaald beroep. 'Ik kom porre en wekke/iedere menuut inde etmaal./Een dubbeltje per keer,/vanaf twee keer een stuiver' stond in 1907 op een bordje dat een porder op zijn huisdeur had gespijkerd. Een porderwijk bestond uit zo'n 30 tot wel 100 klanten. Je moest dus flink doorlopen om iedereen op tijd uit zijn bed te krijgen. En of het nu regende, sneeuwde of vroor, de porder moest de straat op. Zes nachten per week, soms zelfs zeven. Anders raakte je je klandizie kwijt.

Maar het beroep had ook voordelen. Vooral voor de klant. Als je al om vijf uur in de winter je bed uit moest, was het fijn te weten dat iemand nog eerder was opgestaan en voor je deur stond te blauwbekken van de kou. De Amsterdamse porder Lood maakte er helemaal een vrolijk ontwaken van. Hij riep 'wakkersworden' en gaf tegelijkertijd de laatste nieuwtjes en het weerbericht door: ''t Heeft vannacht krimmeneel geijzeld'. Een soort wekkerradio dus.

Door de komst van de goedkope wekker, stierf het beroep rond de Tweede Wereldoorlog uit. Daar zullen de andere buurtbewoners niet erg rouwig om zijn geweest. Als de porder één man riep, werden er soms wel honderd wakker.

Bijdragen 
Reacties

Voordat je reactie wordt geplaatst, vragen we je je aan te melden.
Velden met een * zijn verplicht.