Loading… Stoppen met drinken
Alcoholisme in de 19e eeuw
In de tweede helft van de negentiende eeuw was overmatig alcoholgebruik een groot probleem.
-
Albert Hahn, Ca.1913, © collectie Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis
-
Willem Vaarzon Morel, ca. 1898, © collectie Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis
Door de opkomst van zware industrie en de groei van de steden waren de omstandigheden van veel arbeiders heel slecht geworden. Mensen woonden in slecht onderhouden buurten en waren sterk afhankelijk van de grillen van hun werkgever: wie niet presteerde, lag eruit. Zonder kans op een uitkering overigens, want die bestonden nog niet. In die situatie grepen veel mensen, vooral mannen, naar de fles. Wie kent niet het beeld van de vader die zijn loon in de kroeg kreeg uitbetaald, maar het er ook meteen weer verzoop? Zijn vrouw en kinderen moesten ondertussen maar zien hoe ze te eten kregen.
Het alcoholmisbruik werd gezien als onderdeel van de Sociale Kwestie, zoals het complex aan maatschappelijke problemen werd genoemd. Alcoholismebestrijding werd een belangrijk politiek punt. In 1842 werd daarom de 'Nederlandse Vereniging tot Afschaffing van het Gebruik van Sterken Drank' opgericht. Hun slogan was: 'Ach vader! Niet meer,' hun merkteken was een blauwe knoop op de jas. Sinds 1897 pleitte de Algemeene Nederlandsche Geheelonthouders Bond voor alcoholvrije cafés en koffiehuizen en werden steeds meer mensen 'van de blauwe knoop'.
De zorgen om alcoholmisbruik werden in heel Nederland gedeeld. Bijna alle beroeps- en bevolkingsgroepen hadden hun eigen geheelonthoudersvereniging. In de jaren twintig werd er in Nederland dan ook weinig alcohol gedronken.
Toch zou het niet zo blijven: in 1959 had de Zangeres zonder Naam een hit met het lied 'Ach vaderlief, toe drink niet meer'. Vanaf de jaren zestig werd er in Nederland namelijk meer gedronken dan ooit.
Bijdragen
Reacties
Zoeken naar items op Europeana