De Zweedse chemicus werd herinnerd om zijn uitvinding van het dynamiet: “Hij werd rijk met zijn uitvinding om meer mensen sneller dan ooit te doden”. De publicatie was een vergissing, niet Alfred maar zijn broer Ludwig was overleden. Maar nu Alfred zag hoe negatief hij zou worden herinnerd, besloot hij ook iets goeds na te laten: de Nobelprijs.

De eerste prijzen werden in 1901 uitgereikt, 5 jaar na Nobels echte dood. Meteen was er al een Nederlandse winnaar: scheikundige Jacobus van 't Hoff kreeg een prijs voor zijn atoomonderzoek. Dat de prijs toen nog weinig voorstelde bleek wel uit de reacties: kranten vonden het niet belangrijk, en zelfs de Koninklijke Academie van Wetenschappen besteedde er geen aandacht aan. Maar de jaren hierna steeg het aanzien van de prijs snel: al vanaf 1903 schreven Nederlandse en buitenlandse kranten volop over de winnaars.

Tegenwoordig is de prijs het hoogst haalbare voor natuurwetenschappers. Natuurkundige Gerard ’t Hooft: "Je kunt een lintje krijgen van de koningin, maar de Nobelprijs geldt pas als echt." Sommige onderzoekers zijn dan ook behoorlijk teleurgesteld als ze buiten de prijzen vallen. Natuurkundige Tini Veltman vertelde in 1991 "Die Nobelprijs zie ik als een nare schaduw over mijn leven. Twintig jaar in de schaduw zitten is niet leuk." Hij en ’t Hooft kregen in 1999 de fel begeerde felicitatiebrief uit Zweden.