Halverwege de jaren vijftig diende zich een totaal nieuw verschijnsel aan: jongeren die geen respect toonden voor de hard bevochten verworvenheden van hun ouders. Deze jongeren noemden zich nozems, omarmden een nieuwe muziekvorm, dronken bier en gingen uit dansen. In Amerika bracht Elvis Presley in 1956 het nummer ‘Heartbreak Hotel’ uit dat bijna direct een enorme hit werd. De muziek werd rock ‘n roll genoemd: een mengeling van rhythm and blues en country and western. Het was het begin van de popmuziek. Door de film ‘Rock around the Clock’ van Bill Haley (1956) verspreidde de ‘rock’ zich over de hele wereld. Het woeste dansen dat bij de muziek hoorde, vond geen weerklank bij ouders en leiders van politieke partijen. Men vond het barbaars en een ontsporing van de jeugd. Naast Elvis Presley en Bill Haley werden ook vier Britse jongens wereldberoemd. Zij noemden zich ‘The Beatles’ die al snel werden gevolgd door nog een jongerengroep, ‘The Rolling Stones’. Met de muziek van deze groepen werd tevens het generatieconflict geboren. De kinderen van de geboortegolf van na de Tweede Wereldoorlog waren ‘teenagers’ geworden die hun haren lieten groeien en zich afzetten tegen de gevestigde orde. Het lange haar werd een teken van protest.

Op 10 maart 1966 werd in Amsterdam het huwelijk tussen prinses Beatrix en de Duitse Claus von Amsberg gesloten. Dit huwelijk gaf aanleiding tot hevige rellen in de hoofdstad, waarbij een groep jongeren die zich Provo noemde een hoofdrol speelde. De Provo-beweging, opgericht in 1965 door de student Roel van Duyn, zette zich af tegen de macht van het grootkapitaal en leidde anti-atoombomacties. Het effect van dit protest was echter gering. Toch kreeg Provo nationale en internationale bekendheid door het alternatieve ‘witte fietsenplan’ waarmee ze de binnenstad van Amsterdam autovrij wilde maken. Met deze ludieke acties bracht Provo de overheid vaak in grote verlegenheid. Veel jongeren, met name studenten, namen standpunten van Provo over de hypocrisie van de welvaartsmaatschappij over en beïnvloedden daarmee ook de politieke partijen. Een nieuwe generatie progressieve jongeren deed in de jaren zestig haar intrede in de politiek. Zij hebben er mede voor gezorgd dat in Nederland een van de meest omvangrijke en ruimhartige sociale wetgevingen in de wereld tot stand kwam.

Als gevolg van de onafhankelijkheid van de koloniën kwamen in de jaren zestig ook veel mensen uit die gebieden naar Nederland. Veel Indonesiërs, later gevolgd door Surinamers en Antillianen vestigden zich in de lage landen, waardoor de Nederlandse samenleving een zeer pluriform karakter kreeg.