Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

Verhaal

Nederland in crisis

Economisch historicus Herman de Jong over de jaren dertig

Rapporteer deze inhoud als ongepast
1931 – 1936

Op donderdag 24 oktober 1929 stortten de Amerikaanse beurzen in. Al snel begon ook de Amerikaanse economie te wankelen. Het Nederlandse bedrijfsleven maakte zich weinig zorgen, want Nederland handelde vooral met Engeland en Duitsland. Toch was Nederland niet immuun voor de narigheid: vanaf 1931 daalden de export en de investeringen. En de werkloosheid steeg pijlsnel.

De Nederlandse landbouw en zware industrie leden grote schade. Bedrijven probeerden te overleven door in te krimpen, lonen te verlagen en werknemers te ontslaan. “Maar de sector die de grootste klappen kreeg in deze periode was de scheepvaart”, vertelt Herman de Jong, economisch historicus aan de Universiteit van Groningen. “De Nederlandse handelsvloot behoorde tot de top vijf van de wereld, maar kreeg door de wereldwijde crisis steeds minder werk.” In de scheepsbouw verloor de helft van de werknemers in de loop van 1931 hun baan.

De regering-Colijn deed weinig om de crisis te bezweren. Ze weigerde om de gulden los te koppelen van de goudwaarde. Deze ‘Gouden Standaard’ bleef heilig, terwijl hierdoor de Nederlandse exportproducten erg duur waren geworden. “Zomaar je harde munt loslaten werd gezien als een misdaad”, zegt De Jong. “Veel Nederlanders hadden in deze turnbulente tijd hun geld op de bank gezet. As de gulden minder waard werd, zouden de Nederlandse spaarders benadeeld worden.” Pas in september 1936 liet Nederland de Gouden Standaard los.

Deze late reactie zorgde er volgens De Jong voor, dat de Nederlandse economie maar langzaam van de depressie herstelde. ‘Uiteindelijk is Nederland wel vijf jaar in de greep geweest van de crisis. Misschien wel langer, als je nagaat dat er in 1936 nog steeds veel werklozen waren. Veel bedrijven waren namelijk efficiënter gaan produceren. Daardoor hadden ze de laaggeschoolden niet meer nodig.’

Reacties

Voordat je reactie wordt geplaatst, vragen we je je aan te melden.
Velden met een * zijn verplicht.