In de zeventiende eeuw was de drug één van de belangrijkste handelsproducten van de VOC. Het handelsbedrijf verdiende bijvoorbeeld goud geld aan de verkoop van opium aan Chinezen. Daar was de drug onder meer populair omdat het werkte als pijnstiller en als slaapmiddel. Maar vooral als genotsmiddel bleek het bijzonder geliefd. In de negentiende eeuw raakten miljoenen Chinezen er aan verslaafd, waardoor de hele maatschappij ontwrichtte.

Ook in onze eigen kolonie Nederlands-Indië was de opiumverslaving een probleem. In het pamflet ‘Weg met de opium!’ schreef de sociaaldemocratische politicus Henri van Kol in 1913 over de verschrikkelijke gevolgen van dit ‘narcotisch vergif’ voor de Indische bevolking. Het leidde volgens hem niet alleen tot lichamelijke afbraak maar ook tot ‘moreele degradatie en maatschappelijke ellende.’

Maar in Nederland zelf konden we er ook wat van. In de negentiende eeuw was het overal legaal verkrijgbaar. Vooral veel kunstenaars waren verslaafd. Het leven van de beroemde dichter Willem Bilderdijk (1756-1831) werd bijvoorbeeld geregeerd door zijn opiumverslaving. In Rotterdam had je zelfs speciale opiumkits: café’s waar opium werd verkocht en kon worden gerookt.

De opiumverslaving zorgde wereldwijd voor zoveel problemen, dat de Verenigde Staten in 1909 een conferentie organiseerden. Drie jaar later ondertekenden dertien landen, waaronder Nederland, het eerste internationale drugsverdrag in Den Haag: de handel in opium werd aan banden gelegd.