De Engelse koningin Victoria was hét Europese voorbeeld als het ging om kerstmis vieren. Zij zette reusachtige kerstbomen in haar paleis en deelde veel cadeautjes uit. Kort nadat de jonge Duitse prinses Emma in 1879 met de Nederlandse koning Willem III trouwde, begon die haar eigen koninklijke kersttraditie op paleis Het Loo in Apeldoorn.

Samen met een aantal hofdames, lakeien en kamervrouwen versierde zij in 1880, toen haar dochter Wilhelmina een half jaar oud was, in de Audiëntiezaal vijf kerstbomen. Er kwamen niet alleen echte kaarsjes in, maar ook bijvoorbeeld zilveren ijspegels en glazen versieringen. Eén van de bomen werd bedolven onder watten, voor een sneeuw-effect.

Emma had veel plezier. Een hofdame schreef: ‘De Koningin werkte zelf druk mee, en geneerde zich niet om ook op het trapje te klimmen als zij er anders niet goed bij kon.’ Op de dag voor kerstmis kwamen veel adellijke kinderen op visite om de bomen te bewonderen.

Ook kerstcadeautjes ontbraken niet. Ze werden niet ingepakt, maar uitgestald op grote tafels. Voor de kinderen waren er poppen, serviesjes, ridderharnassen of speelgoedtrams. De leden van de hofhouding kregen waaiers, sieraden, japonnen, of een luxe messenset. Maar de mooiste cadeaus waren natuurlijk voor de koning, de koningin en prinses Wilhelmina.

In de loop van de jaren kreeg het prinsesje bontmanteltjes, prentenboeken, een toverlantaarn en een miniatuur-kookfornuis. Toen ze acht was ontving ze zelfs een 81-delige set zilveren tafelaccessoires, met twaalf kandelaars en twintig bonbonschaaltjes. Handig!