Pas na 1945 begon de surprise aan zijn opmars in Nederland. Ook kinderen die niet meer in de goedheiligman geloofden, bleven in de jaren vijftig en zestig meedoen met Sinterklaas. Ze kregen niet langer alleen cadeautjes, maar gaven ze nu ook zelf aan hun ouders, broers en zussen. Pakjesavond werd zo iets voor de hele familie. En door de veranderende verhoudingen binnen het gezin, veranderde ook de manier waarop sinterklaasavond werd gevierd.

Voor pakjesavond werden bijvoorbeeld lootjes getrokken. Het ging er niet om hoe duur de cadeaus waren, maar om hoeveel aandacht eraan was besteed. Moeder kreeg van haar zoon liever een zelfgebreide sok met gaten dan een zijden panty. De emotionele waarde van geschenken werd vooral belangrijk gevonden: 'het gaat om het gebaar'.

Tegelijkertijd ontwikkelde vader zich van de baas van het gezin tot iemand met wie je grapjes kon maken. Zo was het nu mogelijk hem een beetje te pesten: bijvoorbeeld door hem een grote sigaret van papier-maché te geven, omdat hij het roken niet kon laten. Zijn mislukte stoppogingen werden vervolgens nog eens bespot in het bijbehorende gedicht.

En had dochterlief wat al te veel vriendjes op haar naam staan? Dan timmerde vader in zijn hobbyschuurtje een tiental gebroken harten voor haar in elkaar. Aan deze nieuwe openheid en gelijkwaardigheid tussen ouders en kinderen dankte de sinterklaassurprise zijn populariteit.