Nederland had in 1949 - tegen haar zin - Indonesië verloren. De Indonesische onafhankelijkheid inspireerde de inwoners van Suriname en de Antillen, de overige Nederlandse koloniën. Ook zij wilden meer zelfstandigheid en gelijke rechten.

De Nederlandse regering wilde niet nog meer koloniën kwijtraken en werd ongerust. Na lange onderhandelingen bood de regering in 1954 de gebiedsdelen in 'de West' het Koninkrijksstatuut aan: een soort halve onafhankelijkheid bínnen het Nederlandse koninkrijk.

Ter goedkeuring werd de overeenkomst aan de Verenigde Naties voorgelegd. Woedend verlieten alle vertegenwoordigers van derdewereldlanden de raadszaal. Dit document had weinig met onafhankelijkheid te maken! Maar een overgebleven meerderheid stemde in en de Nederlandse regering kreeg haar zin.

Ook Suriname en de Antillen zelf vonden het geen slechte oplossing. Behalve over buitenlandse zaken en defensie, konden ze hun eigen beleid bepalen en hun eigen wetten bedenken. En de inwoners werden officieel Nederlanders, dus ze konden naar Nederland verhuizen als ze dat wilden.

Op 15 december 1954 tekenden vertegenwoordigers van de verschillende partijen het Koninkrijksstatuut. Koningin Juliana zei hierover bij de ondertekening: 'Steunend op eigen kracht, doch met de wil elkander bij te staan.'

In de loop der tijd groeide opnieuw onvrede bij Surinamers en Antillianen over hun relatie met Nederland. Ze voelden zich vaak tweederangsburgers in het koninkrijk. In 1975 werd Suriname onafhankelijk en in 1986 kreeg Aruba een aparte status in het koninkrijk. De eilanden Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten vormen één land en horen in 2005 nog steeds bij Nederland.