België en Zuid-Nederland waren datzelfde jaar al teruggewonnen. Bij de grote rivieren werden de troepen echter onverwacht tegengehouden. Het zware verweer van de Duitsers maakte een directe bevrijding van het hele land onmogelijk. Operatie Market Garden, gericht op de bruggen bij Nijmegen en Arnhem, was mislukt. Een winter lang bleef Nederland een gespleten natie met een bevrijd Zuiden en een hongerend Noorden.

De oorlog woedde voort. Hitlers machtige rijk bleek minder onaantastbaar dan gedacht. In 1943 was het Duitse leger vastgelopen bij de verovering van de Sovjet Unie. Nu werd Duitsland van twee kanten veroverd, door geallieerden vanuit het Westen en Russen vanuit het Oosten.

Het Canadese leger stootte vanaf april 1945 door naar het Noorden van Nederland en bevrijdde achtereenvolgens Arnhem, Apeldoorn, Deventer en Zutphen. Een maand later werd de bezetting officieel beëindigd.

De Duitse generaal Blaskowitz tekende op 5 mei het verdrag in hotel De Wereld te Wageningen. Hitler zag in het door de Russen belegerde Berlijn zijn einde naderen en pleegde zelfmoord. De oorlog was voorbij en de wederopbouw kon beginnen.

Burgers die met de vijand hadden geheuld, kregen het nu zwaar te verduren. Voormalig NSB-ers werden hardhandig aangepakt. Meisjes die relaties met Duitse soldaten waren aangegaan werden kaalgeschoren en bespot. De morele kwestie van wie 'goed' en 'fout' was geweest in oorlogstijd zou de gemoederen nog jarenlang bezighouden.