In de Nederlandse geschiedenis speelt oorlog echter een grote rol. Vanaf de Tachtigjarige Oorlog tot Uruzgan heeft Nederland militair geweld gebruikt om zijn handelsbelangen te verstevigen en om zijn machtspositie, landsgrenzen en zelfs vrede te verdedigen.

In de wereld Oorlog en vrede staan de twee belangrijkste oorlogen uit de Nederlandse geschiedenis centraal: de Tachtigjarige oorlog (in de moderne geschiedschrijving de Nederlandse Opstand genoemd) en de Tweede Wereldoorlog. Beide oorlogen maken prominent deel uit van ons collectieve geheugen: de Opstand als geboorte van de Republiek en de Tweede Wereldoorlog als moreel ijkpunt van goed en fout. Bij de behandeling van de Opstand verbinden we de voorgeschiedenis, aanleidingen en oorzaken, belangrijke slagen en hoofdrolspelers in de strijd tegen Spanje met de bloei van Nederland als zeemacht en kolonisator.

Bij de Tweede Wereldoorlog komen onder meer de bezetting, de vervolging maar ook de politionele acties aan de orde. In deze wereld is aandacht voor de wijze waarop de twee oorlogen in de collectieve herinnering voortleven, zoals de trots op overwinningen door Nederlandse zeehelden als Tromp en Hein en de schaamte over de Jodenvervolging en gevoeligheden rond het militaire optreden in voormalig Nederlands-Indië. Ten slotte wordt getoond hoe de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog nog steeds invloed heeft op oorlogshandelingen, vredesmissies en het maatschappelijk debat. In de opstelling vormt een aparte ‘soldatenzaal’ de verbinding tussen de twee oorlogsblokken waarin soldatenverhalen verschillende oorlogen en oorlogssituaties uit de Nederlandse geschiedenis belichten.