Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

Verhaal

Het Poldermodel. Een eeuwenoude traditie uit de jaren ’90

Rapporteer deze inhoud als ongepast
1990 – 2000

In de middeleeuwen hielden we droge voeten door dijken en waterkeringen aan te leggen. Dit gebeurde in goed overleg, de waterschappen waren zelfs de eerste democratische organen. Zo ontstond er een overlegcultuur die tot op de dag van vandaag kenmerkend is voor Nederland. De overlegcultuur is tegenwoordig bekend onder de naam Poldermodel.

Zo luidt ongeveer het verhaal over een typisch Nederlandse traditie, die van het ‘polderen’. De traditie van overleg mag dan eeuwenoud zijn, het begrip ‘Poldermodel’ ontstond pas rond 1990. Het werd in de jaren daarna snel populair. Het was de tijd van de Paarse kabinetten onder leiding van Wim Kok.

Paars en het Poldermodel

Het bijzondere van de Paarse kabinetten was dat twee ‘aartsvijanden’, sociaal-democraten (PvdA) en liberalen (VVD), samen in een kabinet zaten. Dit was mogelijk omdat ze zich allebei pragmatisch opstelden en bereid waren tot overleg en compromissen.

Het was vooral de PvdA die ‘Paars’ legitimeerde door te verwijzen naar de traditie van waterschappen, polderbouw en strijd tegen het water. In het verkiezingsprogramma van 1994 werd de Nederlandse politiek omschreven als de ‘consensusdemocratie’ van een ‘terpvolk’. En de prominente sociaaldemocraat Thijs Wöltgens noemde het poldermodel zelfs een vorm van nationaal erfgoed.

Internationale waardering

In de jaren ’90 maakte Nederland een behoorlijke bloei door. De economische groei was hoog en constant. De verklaring hiervoor werd onder andere gezocht in het regelmatige overleg tussen werkgevers, werknemers en overheid, die allemaal bereid bleken naar elkaar te luisteren. Waar in andere landen soms fel werd gestaakt, had Nederland dit Poldermodel, dat ervoor zorgde dat de lonen niet te hoog werden en toch iedereen tevreden bleef.

Het Nederlandse wonder

Staatsmannen als Bill Clinton, Helmut Kohl en Gerhard Schöder spraken met lof over het ‘Nederlandse wonder’. In 1997 mocht Wim Kok tijdens een belangrijke top in Denver zelfs een korte lezing geven over het Poldermodel. Mede door deze internationale belangstelling raakte de term snel ingeburgerd. Ten tijde van Kok en zijn paarse kabinetten werd het poldermodel meestal als iets positiefs gezien. Toen Kok en paars van het toneel verdwenen, had dit ook gevolgen voor de populariteit van het begrip poldermodel.

Reacties

Voordat je reactie wordt geplaatst, vragen we je je aan te melden.
Velden met een * zijn verplicht.