Rond het begin van onze jaartelling waren in een groot deel van Nederland de Romeinen de baas. De Oude Rijn was de noordgrens van hun rijk. Langs de Oude Rijn bouwden de Romeinen hun militaire forten, onder meer bij de latere plaatsen Utrecht, Valkenburg en Nijmegen.

Tussen de armen van de rivieren, in het gebied dat we nu kennen als de Betuwe, woonden de Bataven. Ze maakten deel uit van het Romeinse leger en beschermden de noordgrens van het rijk. Lange tijd genoten ze allerlei voorrechten.

Toen die in 69 na Chr. hun werden ontnomen, kwamen de Bataven hiertegen in opstand. Onder leiding van legeraanvoerder Julius Civilis probeerden de Bataven hun bevoorrechte positie in het Romeinse leger terug te krijgen. Hun poging mislukte, de opstand werd uiteindelijk door de Romeinen neergeslagen.

De Bataafse opstand was niets meer dan een revolte in het leger. Maar tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd de opstand een vrijheidsstrijd genoemd. De vergelijking met de opstand tegen de Spaanse overheersing was makkelijk gelegd en werd dan ook veel gemaakt.

Aan deze mythische vergelijking kwam een einde toen de Republiek ten einde was. Maar de Bataven hadden inmiddels een reputatie toegedicht gekregen die niet zomaar ophield. Verwijzingen naar de Bataven zien we nu nog steeds.