Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

Verhaal

De Bataafse omwenteling

Democratisering na 1795

Rapporteer deze inhoud als ongepast
1795 – 

De Bataafse Revolutie was in veel opzichten het beginpunt van de Nederlandse democratie. Met hulp van de Franse legers kreeg 'De Bataafse Republiek' zijn eerste volksvertegenwoordiging.

Met
Stadhouder Willem V

De maatschappij veranderde snel aan het eind van de achttiende eeuw. Iedereen sprak over de bloedige Franse Revolutie van 1789, die de adel schrik aanjoeg en de burgerij inspireerde om mee te praten over de samenleving. De idealen van vrijheid, gelijkheid en broederschap waren het gesprek van de dag, ook in de Nederlandse Republiek. In 1787 was er een opstand geweest van zogenaamde patriotten tegen het elitaire bestuur van stadhouder Willem V. Met hulp van een leger uit Pruisen werd die opstand neergeslagen. De patriotten vluchtten naar Frankrijk.

Daar maakten ze de Franse Revolutie mee, die veel politieke vernieuwingen liet zien die zeer inspirerend werkten. Zo hadden de Fransen nu een echte volksvertegenwoordiging, de 'Nationale Vergadering', met politici uit alle hoeken van Frankrijk. Bovendien stelden ze een grondwet op waarin de vrijheden van de mens en burger waren vastgelegd. Hiermee werd het principe van 'volkssoevereiniteit' geïntroduceerd. In tegenstelling tot het oude systeem waarin afkomst en aanzien iemands politieke invloed bepaalden, kwam nu het volk aan de macht.

Een paar jaar na de revolutie in Frankrijk haalden de Nederlandse patriotten de Fransen over Nederland binnen te vallen om ook daar een democratisch systeem te installeren. Dat lukte in 1794; een jaar later werd plechtig de Bataafse Republiek uitgeroepen. In 1796 kwam de eerste Nationale Vergadering bijeen, die in 1798 de eerste Nederlandse grondwet schreef. Hoewel er nog veel hobbels zouden volgen, was voor het eerst het volk aan de macht.

Bijdragen 
Joris Smeets Jan Auke Brink 
Reacties

Voordat je reactie wordt geplaatst, vragen we je je aan te melden.
Velden met een * zijn verplicht.