In de Middeleeuwen was de waarde van het geld afhankelijk van de hoeveelheid zilver of goud die er in zat. Maar daar kon mee worden gesjoemeld: de samenstelling kon worden aangepast, of er werd met het gewicht geknoeid. Zo verdienden geldwisselaars een extra zakcentje.

Die ‘valsemunterij’ was lastig voor handelaars, omdat je nooit wist of je voldoende betaald kreeg. Daarnaast ontstonden in de zestiende eeuw veel soorten geld: ieder gewest muntte zijn eigen geld, maar niet overal waren de kwaliteitseisen even hoog. De onzekerheid over de werkelijke waarde van het geld was schadelijk voor de export van Nederlandse producten.

Het stadsbestuur van Amsterdam greep daarom begin zeventiende eeuw in: in 1609 werden geldwisselaars die met onbetrouwbare munten handelden de stad uitgezet, en in datzelfde jaar richtte het stadsbestuur de Amsterdamse Wisselbank op.

De Wisselbank nam alleen volwaardige munten aan en keerde alleen volwaardige munten uit. De wisselbrieven (een soort cheques) van de Amsterdamse bank waarmee koopmannen handel dreven waren zo altijd gedekt door ‘goed geld’. Door die betrouwbaarheid groeide de bank in korte tijd uit tot de grootste bank ter wereld. Ook buitenlandse koopmannen sloten onderling deals met Amsterdamse waardepapieren.

De reputatie van de veiligste bank ter wereld duurde bijna twee eeuwen. Eind achttiende eeuw luidden ongedekte leningen het einde van de bank in, die in 1820 definitief haar deuren sloot. Het vertrouwen was geschonden.