Amsterdam - Groningen in 1825: 2 dagen reistijd
Reizen was rond 1800 een hachelijke onderneming. Het kostte een vermogen, de wegen werden onveilig gemaakt door rovers en de verbindingen waren vaak slecht. En dan had je nog kans dat het koetspaard op hol sloeg of de koets omkiepte. Maar het grootste probleem was wel de reistijd.
Dat werd duidelijk toen in november 1825 Herman van Hall hoorde dat hij professor in Groningen was geworden. Meteen vertrok hij vanuit zijn woonplaats Amsterdam naar zijn nieuwe baan, maar de reis zou hem bijna twee hele dagen kosten. En zoiets was normaal.
De trip begon in Amsterdam, waar de professor de boot naar Lemmer nam. Dat was een klein bootje dat de altijd wilde Zuiderzee (het huidige IJsselmeer) overstak. Van Hall zal benedendeks hebben gezeten, verhalen uitwisselend met andere reizigers, terwijl het scheepje heen en weer gesmeten werd.
In de haven van Lemmer stapte hij over op een vrachtschip, dat hem via de Friese meren en vaarten verder bracht richting Groningen. Deze schepen voeren op zeilkracht, maar bij windstilte werden trekpaarden ingezet. Erg snel ging het meestal dus niet.
Tussendoor zal de professor een paar keer hebben moeten overstappen op postkoetsen - je kon niet zomaar naar Groningen varen. Zo'n koetsrit was een hobbelige ervaring, want de meeste wegen waren onverhard. En dan was het nog te hopen dat de koets niet zou worden aangehouden door rovers: reizen was duur, dus reizigers waren meestal rijk.
De respectabele professor zag er bij aankomst in Groningen dan ook nogal verfrommeld uit. Hij had zich twee dagen niet echt kunnen wassen, zijn kleren hadden geleden onder het steeds heen en weer geslingerd worden en het eten onderweg zal ook wel niet te best geweest zijn - daarin is in twee eeuwen weinig veranderd.
Zelfs als je het geld had, ging je dus eigenlijk pas op reis als het écht niet anders kon. In de loop van de negentiende eeuw veranderde dat, vooral dankzij het spoor. Door de opkomst van treinen konden mensen in de tweede helft van de negentiende eeuw veel sneller door Nederland trekken. Als de professor dezelfde reis bijvoorbeeld in 1875 had gemaakt, dan zou hij in een dikke vijf uur in Groningen zijn aangekomen. En een stuk frisser.
Bijdragen
Reacties
Loading…
Elisabeth
Zoeken naar items op Europeana