Wat is dat toch met de Elfstedentocht? Waarom trekt hij ook niet-schaatsliefhebbers aan? Kroonprins Willem-Alexander verklaarde een paar weken geleden in Metro dat water bij Nederlanders in de genen zit. Zou dat ook voor bevroren water gelden? Of krijgen wij de ijspret met de paplepel ingegoten en is het een kwestie van nostalgie? Volgens Ruut Veenhoven - hoogleraar ‘sociale voorwaarden voor menselijk geluk’ aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam - heeft de schaatskoorts inderdaad met nostalgie te maken. In een interview met NRC Next zei hij dat niet alleen jeugdherinneringen maar ook ‘aanstekelijke vrienden en niet te vergeten de pers’ bijdragen aan het enthousiasme voor schaatsen. Blijkbaar wordt ook wie niet zelf de ijzers onderbindt hierdoor aangestoken.

De kans op een Elfstedentocht is de afgelopen jaren sterk afgenomen. Dat komt door klimaatverandering. Er zijn steeds minder lange periodes van strenge vorst in Nederland. Volgens de onlangs verschenen Bosatlas Nederland Waterland was de kans op een Elfstedentocht in 1950 nog eens in de vier jaar. Inmiddels is die gedaald tot eens per achttien jaar. Voor de echte liefhebbers worden sinds de jaren zeventig alternatieve Elfstedentochten georganiseerd in landen als Oostenrijk, Finland en Noorwegen. Maar voor de nostalgische toeschouwer - zoals ik - komen die niet in de buurt van de Friese Elfstedentocht.

Ik kan me de laatste tocht uit 1997 nog goed herinneren. Henk Angenent won, Erik Hulzebosch werd tweede. Beiden zijn dit keer trouwens uitgeloot voor deelname, dus wie weet hopen zij er stiekem op dat de tour langs de elf Friese steden dit jaar niet doorgaat. En die kans is vrij groot: volgens de statistici moeten we nog tot 2015 wachten.