Sinds de Duitse bezetting in mei 1940 werden steeds meer maatregelen tegen de joodse bevolking getroffen. Joden mochten niet meer in overheidsdienst werken en joodse winkels werden geplunderd. Begin 1941 trokken leden van de Weerbaarheidsafdeling (WA) – een afdeling van de NSB – een aantal keer de joodse buurt van Amsterdam in, waar ze bewoners intimideerden en mishandelden. Dit leidde tot verzet en meerdere keren braken gevechten uit. Ook de plannen om Nederlandse arbeiders in Duitsland te werk te stellen zorgden voor protest.

Op 11 februari kwam het op het Waterlooplein tot een groot gevecht tussen de WA en Amsterdamse inwoners. De WA-er Hendrik Koot raakte zwaar gewond en overleed enkele dagen later. Op 19 februari probeerde de ordepolitie binnen te dringen in de ijssalon Koco aan de Van Woustraat, gerund door de joodse vluchtelingen Kohn en Cahn. Die hadden ter bescherming een fles met ammoniakgas klaargezet. Toen de ordepolitie de winkel binnenviel, spoot het bijtende gas in hun gezicht. Cahn en Kohn werden gearresteerd.

In het weekend van 22 en 23 februari vonden wraakacties plaats in de Amsterdamse jodenbuurt. Ruim 400 overwegend jonge joodse mannen werden opgepakt en via de concentratiekampen Schoorl en Buchenwald naar Mauthausen gedeporteerd. Deze eerste Nederlandse razzia vormde de directe aanleiding tot de Februaristaking.

In de avond van 24 februari hielden gemeentearbeiders een korte bijeenkomst om hun stakingsplannen te bespreken. De volgende ochtend bleven de trams staan, waardoor veel arbeiders niet naar hun werk konden. Aanhangers van de CPN verspreidden het manifest ‘Staakt, staakt, staakt!!!’ Massaal werd die dag het werk neergelegd en trokken mensen de straat op uit protest tegen het antisemitisme. De staking kreeg gevolg in andere steden, waaronder Haarlem, Hilversum, Utrecht, en de Zaanstreek.

In de loop van de dag nam de bezetter maatregelen om de opstand neer te slaan. Hierbij vielen negen doden en enkele tientallen gewonden. In de dagen daarop werden 300 communisten gearresteerd, omdat zij hadden opgeroepen tot de staking. Achttien personen werden als represaille geëxecuteerd.

De Februaristaking wordt elk jaar herdacht op het Jonas Daniël Meijerplein in Amsterdam.