Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

Educatie

De canon van Nederland

Rapporteer deze inhoud als ongepast

De basis voor het begrijpen van het verleden wordt op school gelegd. Het Nationaal Historisch Museum heeft een unieke samenwerking met de stichting entoen.nu – de beheerder van de canon van Nederland – om het gebruik van de canon in het onderwijs te stimuleren.

 
  • De een-na-laatste grote ijstijd, ongeveer 150.000 jaar geleden, had veel invloed op het Nederlandse landschap.

  • De Romeinen bewaken hun rijk via een met forten bezaaide grens: de limes. In Nederland loopt die van Nijmegen tot Katwijk. Daarboven…

  • Rond 700 maakte Nederland kennis met het christendom. Veel mensen lieten zich bekeren, maar bleven tegelijk hun oude goden vereren.

  • Persoon

    Karel de Grote

    Keizer in Europa

    747
    Aken, Duitsland, 814

    In de middeleeuwen waren er een paar legendarische koningen. Karel de Grote was daar één van. Hij bouwde een indrukwekkend…

  • Hoe oud is het Nederlands eigenlijk? Heel precies weten we het niet. Een zestiende-eeuwse geleerde dacht dat het Nederlands de…

  • Persoon

    Graaf Floris V

    Graaf zonder grenzen

    Leiden, Nederland, 24 juni 1254
    Muiderberg, Nederland, 27 juni 1296

    Graaf Floris V was een ambitieus baasje. Graaf van Holland zijn was hem niet genoeg. Hij wilde meer, maar hij maakte de fout de…

  • Een Noord-Europees verbond van kooplieden, een verre voorloper van de 'Economische Gemeenschap': het klinkt modern, maar we hebben…

  • Persoon

    Desiderius Erasmus

    Vader van de tolerantie

    Rotterdam, Nederland, 1466
    Bazel, Zwitserland, 1536

    Een van de belangrijkste Nederlandse denkers was Desiderius Erasmus. Zijn boeken tegen intolerantie waren heel belangrijk voor…

  • Persoon

    Karel V van Spanje

    Het onbestuurbare rijk

    Gent, België, 24 februari 1500
    Cuacos de Yuste, Spanje, 21 september 1558

    Karel V was heerser over een groot rijk, waar 'de zon nooit onderging'. Het was zó groot, dat het in feite onbestuurbaar was. Ook…

  • Verhaal

    Weg met die beelden!

    Beeldenstorm was begin van Opstand tegen Spanje

    De beeldenstorm begon op 10 augustus 1566 in het Vlaamse dorpje Steenvoorde. Na een vlammende preek sloegen woedende protestanten de…

  • Persoon

    Willem van Oranje

    Vader des Vaderlands

    Dillenburg, Duitsland, 1533
    Delft, Nederland, 10 juli 1584

    Een onafhankelijke (Nederlandse) staat waar katholieken en protestanten beide welkom waren. Dat was het ideaal van Willem van…

  • In de 16e eeuw, de periode waarin de Nederlandse Republiek ontstaat, is het erg ongebruikelijk dat een land geen koning heeft.…

  • Verhaal

    In de zeventiende en achttiende eeuw leverden de handelscompagnieën VOC en WIC een grote bijdrage aan de economische bloei van…

  • Verhaal

    'De wereld is door God gemaakt, maar Nederland door de Nederlanders.' In het buitenland hoor je dit gezegde wel eens. En hoewel niet…

  • Wat te doen als een stad te klein wordt? Je bouwt er een straat of misschien een nieuwe wijk bij. Amsterdam had daar in de Gouden…

  • Persoon

    Hugo de Groot

    Rechtsgeleerde over oorlogsrecht

    Delft, Nederland, 10 april 1583
    Rostock, Duitsland, 28 augustus 1645

    Hugo de Groot ontsnapte op spectaculaire wijze in een boekenkist uit Slot Loevestein, maar werd beroemd door zijn ideeën over…

  • Tot de zeventiende eeuw was er voor Nederlandse christenen geen Bijbel in de eigen taal. Op een belangrijke bijeenkomst van…

  • Dossier
  • In de zeventiende eeuw reisden Nederlanders de hele wereld over. Schippers, matrozen en soldaten deden dat natuurlijk per schip.…

  • Persoon

    Michiel de Ruyter

    Van lijndraaier tot zeeheld

    Vlissingen, Nederland, 24 maart 1607
    Baai van Syracuse, Italië, 29 april 1676

    Michiel de Ruyter begon klein, maar eindigde als een groot man. Toen hij als admiraal de sterke Engelse vloot versloeg, was hij de…

  • Verhaal

    Eureka! Uitvindingen uit de Gouden Eeuw

    Telescoop, microscoop en slingerklok

    In de 'gouden' zeventiende eeuw bloeide in Nederland behalve handel en kunst vooral de wetenschap . Er werden belangrijke…

  • Persoon

    Baruch de Spinoza

    De kritische denker

    Amsterdam, Nederland, 1632
    Den Haag, Nederland, 1677

    De Nederlandse wijsgeer Baruch de Spinoza (1632-1677) is één van de grondleggers van onze democratische samenleving. Zijn…

  • Het onderwerp slavernij kan in Nederland op heftige reacties rekenen. Surinaamse en Antilliaanse nazaten van door Nederland…

  • In de 17de en 18de eeuw waren buitenhuizen in de mode. Dat gold natuurlijk alleen voor degenen die zich dat konden veroorloven. Van…

  • Persoon

    Eise Eisinga

    Paniek in Friesland

    Dronrijp, Nederland, 1744
    Nederland, 1828

    In mei 1774 voorspelde de Friese predikant Eelco Alta het einde der tijden. De aarde was volgens hem niet meer te redden. Veel…

  • Eind 1787 vertrokken zo'n 5.000 Nederlanders richting Frankrijk als politiek vluchteling.

  • Verhaal

    De Franse tijd in Nederland

    De Bataafse Republiek en Napoleon

    De periode 1795-1813 staat bekend als de Franse tijd. In deze periode was Nederland een vazalstaat van Frankrijk en vanaf 1810 zelfs…

  • Persoon

    Koning Willem I

    De koning-koopman

    Den Haag, Nederland, 24 augustus 1772
    Berlijn, Duitsland, 12 december 1843

    Hij had een echte koopmansgeest, was schatrijk en gedroeg zich bijzonder koppig. En hij was koning der Nederlanden van 1813-1840.

  • Bij het ontstaan van de spoorwegen in Nederland waren de regionale vervoersmaatschappijen erg machtig. Toen voerden ze vooral…

  • Verhaal

    De grondwet van 1848

    Verandering van de macht in Nederland

    In de grondwet staat beschreven hoe de macht is verdeeld. Politicus Thorbecke had een belangrijk aandeel in het schrijven van de…

  • Boek

    Max Havelaar

    Geen zuivere koffie

    Ketjap, koffie, pindasaus en kroepoek. Het zijn producten die we aan de koloniale handel met Indonesië te danken hebben. Dat…

  • Verhaal

    Het Kinderwetje van Van Houten

    Einde van kinderarbeid in Nederland

    Eeuwenlang werkten kinderen meer dan dat ze naar school gingen . School was voor degenen die het konden betalen. In de tweede helft…

  • Persoon

    Vincent van Gogh

    Een stemmige kunstenaar

    Zundert, Nederland, 30 maart 1853
    Auvers-sur-Oise, Frankrijk, 29 juli 1890

    Zo vrolijk en zonnig als zijn zonnebloemen was Vincent van Gogh meestal niet. Hij was arm, eenzaam en leed aan depressies. Succes…

  • Persoon

    Aletta Jacobs

    De eerste vrouw op de universiteit

    Sappemeer, Nederland, 1854
    Baarn, Nederland, 1929

    Eind negentiende eeuw schreef de eerste vrouw zich in voor een universitaire studie: Aletta Jacobs. De opmars van vrouwen in het…

  • Verhaal

    De Eerste Wereldoorlog

    Grote Oorlog bij de buren

    Miljoenen slachtoffers, stukgeschoten steden en vele vluchtelingen. Het waren de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog die van 1914…

  • Verhaal

    Kunststroming 'De Stijl'

    Kunst zonder franje

    Een stoel zonder fratsen. Zo kan Rietvelds Rood-Blauwe stoel het best omschreven worden. Het paste bij De Stijl, een kunststroming…

  • Verhaal

    Armoe troef

    Crisis in de jaren '30

    Vanaf 1929 verkeerde Nederland in een economische crisis. Veel mensen verloren hun baan en leefden in armoede. De regering reageerde…

  • 10 mei 1940. Nazi-Duitsland valt Nederland binnen. Hiermee begint voor ons de Tweede Wereldoorlog, nog altijd het moreel ijkpunt…

  • Persoon

    Anne Frank

    Wereldberoemd dagboek uit de oorlog

    Frankfurt am Main, Duitsland, 12 juni 1929
    Bergen-Belsen, Duitsland, maart 1945

    In de Tweede Wereldoorlog verborg het joodse meisje Anne Frank zich voor de nazi-terreur. Haar dagboek uit die tijd werd wereldberoemd.

  • Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog verklaarde Nederlands-Indië zich onafhankelijk. Hierop brak een onafhankelijkheidsoorlog…

  • Persoon

    Willem Drees

    Aan de wieg van de verzorgingsstaat

    Amsterdam, Nederland, 5 juli 1886
    Den Haag, Nederland, 14 mei 1988

    Na de Tweede Wereldoorlog had Nederland behoefte aan een 'vaderfiguur' die boven de partijen stond. De PvdA-er Willem Drees bleek de…

  • De nasleep van een ramp is vaak hetzelfde. Spontane hulp, goed gevulde rampenfondsen en mensen die misbruik maken van de situatie.…

  • Verhaal

    Opkomst van de televisie

    Venster op de wereld

    In de jaren vijftig van de vorige eeuw was televisie kijken nieuw, hip en vooral revolutionair. Het 'kassie kijken' veroverde…

  • Iedere Rotterdammer kent 'Ketelbinkie', het liedje van de jongen die met de grote vaart meeging, maar nooit meer terugkwam. De…

  • Persoon

    Annie M.G. Schmidt

    'Ik ben lekker stout'

    Kapelle, Nederland, 20 mei 1911
    Amsterdam, Nederland, 21 mei 1995

    Burgerlijk, knus en kneuterig. Voor veel Nederlanders waren de jaren vijftig de tijd van spruitjeslucht en verzuiling. Toch…

  • Op 15 december 1954 ondertekenden Nederland, Suriname en de Antillen het Koninkrijksstatuut, een soort nieuwe grondwet. Na zes…

  • 'Srebrenica' is een pijnlijk hoofdstuk uit de recente Nederlandse geschiedenis. Nederlandse VN-militairen grepen in 1995 niet in…

  • Als je Nederland vanuit de ruimte bekijkt, zie je meteen waarom het land een magneet is voor immigranten.

  • Toen in 1959 een enorme gasvoorraad bij Slochteren werd ontdekt, kon Nederland zijn geluk niet op. De mogelijkheden leken onbeperkt,…

  • Verhaal

    Grenzen vervagen

    Nederland in Europa

    Sinds 1992 is Nederland lid van de Europese Unie. Vanaf dat moment duiken opeens richtlijnen uit Brussel op. Er komt een Europees…