Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

Verhaal 1

Vrijdag de dertiende

Rapporteer deze inhoud als ongepast

Al vanaf de Middeleeuwen wordt op vrijdag de dertiende voor een vroegtijdige dood of natuurramp gevreesd. Waar komt die angst toch vandaan?

Zoals bij veel bij- en volksgeloof weet niemand precies waarom en wanneer de vrees voor vrijdag de dertiende is ontstaan. Wel heeft de angst voor deze dag een eigen naam: 'paraskevidekatria-fobie', naar het Griekse paraskevi (vrijdag) en dekatria (dertien).

De angst voor het getal stamt al uit de Babylonische cultuur (achttiende tot zesde eeuw voor Christus), waarin dertien 'het getal van verwoesting' werd genoemd. Maar de gecombineerde angst voor het getal én de vrijdag heeft waarschijnlijk een christelijke achtergrond. Bij het laatste avondmaal zaten namelijk dertien man aan tafel: Jezus en zijn twaalf discipelen. En Jezus werd verraden en stierf aan het kruis. Op vrijdag.

Behalve de kruisiging van Jezus vond volgens de bijbel ook andere christelijke rampspoed plaats op vrijdag. Zoals de verleiding van Adam door Eva met de appel en de zondvloed van Noach, aldus gelovigen.

In de middeleeuwen 'ontdekten' christelijke gelovigen steeds meer redenen om het getal dertien te vrezen. Het dertiende verhaal van het bijbelboek 'openbaringen' ging over de antichrist, een kaartspel met viermaal dertien kaarten was natuurlijk een 'prentenboek van de duivel' en heksen kwamen vooral in dertientallen samen.

Sommige historici vermoeden dat de angst voor vrijdag de dertiende (on)bewust door de kerk gezaaid is. De naam vrijdag stamde namelijk af van de Noorse en heidense godin Freya. Door haar als boze heks met dertien zwarte katten te bestempelen, hoopten de kerk volksgeloof uit te roeien. In plaats daarvan ontstond een nieuwe vorm van volksgeloof: de angst voor vrijdag de dertiende.

Bijdragen 
Reacties

Voordat je reactie wordt geplaatst, vragen we je je aan te melden.
Velden met een * zijn verplicht.