Na de dood van zijn vrouw was Van Alphen achtergebleven met drie piepjonge zoontjes. Hij kende de belevingswereld van kinderen dus goed, toen hij in 1778 zijn 'Proeve van kleine gedigten' voor kinderen publiceerde. Het boekje was direct een succes. Binnen een jaar was het al een aantal keer herdrukt. Er zouden nog twee gedichtenbundeltjes verschijnen.

Voor Van Alphen begon te schrijven, lazen kinderen volks- en reisverhalen die eigenlijk voor volwassenen waren geschreven of schoolboekjes, zoals spreukenverzamelingen en ABC-boeken. De paar Nederlandse boekjes met speciale kinderverhalen bevatten vaak gortdroge, zwaarmoedige religieuze kost.

Het meest gelezen schoolboekje over de vaderlandse geschiedenis in de achttiende eeuw liet zelfs regelrechte horror zien: op een van de plaatjes gooit een Franse soldaat een baby aan zijn been in het vuur. Met dit soort afschrikwekkende gruweldaden van de vijand wilde het boekje de lezertjes doordringen van vaderlandse liefde. Het idee van het tere, onbedorven kinderzieltje had duidelijk nog niet postgevat.

De boekjes van Van Alphen waren dan ook een verademing. De versjes waren sterk beïnvloed door de Verlichting, die in de achttiende eeuw opkwam. Daardoor waren de ideeën over het kind veranderd. Het kind werd nu gezien als een onbeschreven blad, dat door opvoeding gevormd kon worden tot een nuttig mens.

Van Alphen snapte dat kinderen een eigen belevingswereld hadden. Zijn gedichtjes bevatten wijze lessen, maar die verpakte hij wel in leuke en gezellige verhaaltjes. Het kind is vaak zelf aan het woord, heel ongewoon voor die tijd. De ouder is vriendelijk en positief, en neemt ze mee op ontdekkingstocht in een lieflijke, beschermde omgeving. Kinderen konden voortaan rustig slapen, met een glimlach op hun gezicht.