Als landsadvocaat van Holland was Johan van Oldenbarnevelt feitelijk de leider van de Nederlanden. Hij reorganiseerde het bestuur van de Republiek, zodat de macht bij Staten Generaal (afgevaardigden van alle gewesten) kwam te liggen. Zelf was hij ook lid, als vertegenwoordiger van Holland. Dit, plus een grote kennis van zaken, maakte van Johan van Oldenbarnevelt een machtig man.

Zijn militaire tegenhanger was stadhouder Maurits, die hij in het zadel hielp. Hun samenwerking liep op rolletjes. Maar daar kwam na 1600 verandering in.

Na een aantal eerdere meningsverschillen kregen ze in 1619 slaande ruzie over een religieuze kwestie. Zijn oude vriend Maurits liet Oldenbarnevelt door een speciale rechtbank veroordelen voor hoogverraad. Zonder pardon werd Oldenbarnevelt onthoofd, midden op het Binnenhof.

Beroemd is de stok geworden, waar de landsadvocaat op steunde toen hij het schavot beklom. De dichter Vondel schreef er zelfs een gedicht over. Het stokje van Oldenbarnevelt stond vanaf toen voor het onrecht dat hem was aangedaan.

Later doken er regelmatig stokjes op waarvan de eigenaar beweerde dat het om hét echte stokje ging, met certificaat en al. Op dit moment liggen er in de Nederlandse musea meerdere stokjes die met Johan van Oldenbarnevelt het schavot op schijnen te zijn geweest.