Loading… Oorlog en vrede
PepijnBreien
Opdat wij niet vergeten
Er zijn meer dan 3500 oorlogsmonumenten in Nederland. Verreweg het grootste deel heeft betrekking op de Tweede Wereldoorlog. Die herdenken we meestal in steen, staal of beton. Of in glas, zoals het bekende Auschwitzmonument van Jan Wolkers in Amsterdam. Oorlogsmonumenten zijn meestal gemaakt van harde materialen. Ze corresponderen zo met ons idee van de verschrikkingen waaraan ze herinneren. De Amsterdamse kunstenares Stephanie Rhode denkt dat het ook anders kan. Zij wil de Jodenvervolging herdenken door te breien.
Op 4 en 5 juni 2011 worden er 490 gebreide huisjes op het centrale plein van het Duitse stadje Gunzenhausen geinstalleerd. In dit Beierse stadje vond op 26 maart 1934 een grote pogrom plaats, de eerste nadat Hitler een jaar eerder aan de macht kwam. Ongeveer een derde van de bewoners deed mee aan de aanval op de 184 joden die er woonden; hun huizen en winkels werden kort en klein geslagen en er werd een Jood vermoord.
Rhode wil de 490 joden die ooit in Gunzenhausen woonden een symbolisch nieuw onderkomen geven. Van wol, met een...
AntonGoed gekapt op het slagveld?
Romeinse soldaten kamden hun haren
Ik droomde dat zangeres Wende Snijders en actrice Loes Haverkort zussen waren. Bij ontwaken las ik de middagkrant NRC Handelsblad; de Romeinen kamden hun haren met kammen en niet alleen om ze in de hipste origineelste coiffure te kammen, nee, ze kamden zich uniform. Ze kamden hun haren met kammen die ze in de juiste orde en in het juiste uiterlijk op het slagveld brachten. Kammen opdat je de vijand zult intimideren en vervolgens zult overwinnen. Parafraseer ik enkele archeologen in het veld.
Universitair verantwoorde archeologie, maar verzinsels. Gelardeerd met moderne en al evenzo discutabele opvattingen, bijvoorbeeld dat het kammen een rol speelde bij de ‘groepsvorming’ van legionairs en de creatie van een corps d’esprit.
Je moet maar durven.
Ze hebben kammen gevonden die lijken op kammen die we daar … en soms hier tegenkomen, waarmee mensen hun haren kamden of die ze in ieder geval bestemd hadden voor het kammen van haren. Hun haren. Met hun kammen. Maar het zijn kammen. Meer niet. Niet minder. En Snijders en Haverkort zijn geen zussen.
IngeHet vriest dat het kraakt. Mijn trein dendert over de Waalbrug bij Zaltbommel. Ik groeide daar op en heb nooit mogen meemaken dat de Waal helemaal was dichtgevroren. Eén keer zat het er dicht tegenaan. Toen lag de rivier vol ijsschotsen en moest het bunkerschip voor onze deur met een ijsbreker worden weggesleept. Zeker, een highlight uit mijn 18 Bommelse winters. Maar het blijft steken dat ik nooit over een bevroren Waal heb kunnen lopen.
Een winter geleden woonde ik de presentatie van het boek Door een Hollandse winter bij. Caroline Hanken beschrijft hoe de Franse 14-jarige Clementine wel het geluk was beschoren op een bevroren Waal te lopen. Maar voor haar viel die gebeurtenis niet bepaald onder de noemer ‘ijspret’.
In 1793 was ze met haar moeder, de Franse gravin De Nueuilly, naar Utrecht gevlucht om vervolging door revolutionairen te ontkomen. Toen in 1795 de Bataafse Republiek werd uitgeroepen, werden Clementine en haar moeder alsnog gevangenge...
Wie zoals ik de afgelopen weken naar de BBC keek, bijvoorbeeld om het onvolprezen sportprogramma Match of the day te zien, zag daar verschillende presentatoren met een red poppy, een papieren rode klaproos. Op een Europese top droeg zelfs de Britse premier David Cameron er een (foto). Nederland heeft een vergelijkbaar symbool, de anjer, maar die zal je premier Rutte niet snel zien dragen.
Klaprozen
Wie tussen eind oktober en medio november een bezoek brengt aan Londen, treft op straat vrijwilligers van het British Legion die de klaprozen te koop aanbieden. De koper beslist zelf hoeveel hij ervoor over heeft, de opbrengst (in 2009 kreeg het Legion 107,1 miljoen pond binnen) komt ten goede aan veteranen. Poppies worden gedragen tot 11 november, want dan is het Armistice, de dag waarop de vrede van de Eerste Wereldoorlog werd get...
