Laden... Mens en macht
Het is 13 juni 1984. Om 13:00 begint de Tweede Kamer met een vergadering. Wie er de kamerstukken op naleest, ontdekt dat het debat al enige tijd duurt wanneer de fractievoorzitter van de VVD, Ed Nijpels, aan het woord komt. Hij verdedigt het plaatsen van kruisraketten, het is immers Koude Oorlog. We lezen vervolgens:
De vergadering wordt verstoord door iemand die in de vergaderzaal is doorgedrongen.
De Voorzitter: Ik schors de vergadering voor enkele ogenblikken.
Waarna Nijpels zijn betoog vervolgt.
Het is een voetnoot uit de geschiedenis, maar wel een voetnoot met een gezicht. Dankzij ANP-fotograaf Dick Coersen weten we hoe de 25-jarige leraar eruitziet die in de Tweede Kamer op tafel springt. De foto’s worden een icoon. Ze staan op de voorpagina van kranten en winnen prijzen.
De jaren tachtig. Het roept associaties op met werkloosheid, krakers, punkers en massale demonstraties. In 1981 en 1983 liepen 550.000 en 400.000 mensen mee tegen kruisraketten. Toch is dat n...
KarlienFormaties
Lange lange formaties
Sinds gisteren is België recordhouder van de langste formatie ter wereld. Met de 249 daagse formatie - waarvan het einde overigens nog niet in zicht is - verslaan onze zuiderburen Irak, dat voorheen op de eerste plaats stond.
Nederland kan er ook wat van. De laatste formatie van het kabinet Rutte duurde 127 dagen. In de Europese top tien van langste formatie sinds 1945 komt Nederland vier keer voor. Dat is één keer meer dan België.
De langste Nederlandse formatie was die in 1977, het kabinet- Van Agt I. Deze duurde 208 dagen. De PvdA was met 53 zetels de grootste partij, maar het lukte Joop den Uyl (PvdA) en Dries van Agt (CDA) niet om een regeerakkoord te sluit...
Protest
Wanneer succesvol?
Terwijl de ogen van de wereld op Egypte gericht zijn, vond ook dichter bij huis protest plaats. Studenten van hogeschool Inholland, ontevreden over de wijze waarop de Volkskrant over problemen op hun school berichtte, trokken op naar het redactiegebouw. Het gebouw aan de Wibautstraat. Waar de redactie al vier jaar weg is. Het was bijna vertederend.
Ik vroeg me af: wat maakt een protest in Nederland succesvol? De kracht van protest lag volgens mij de afgelopen eeuwen in de vorm die het kreeg.
Was er in de 18e en 19e eeuw onvrede in de stad, dan trok men via een vaste route langs de huizen van de verantwoordelijke bestuurders, alwaar men liederen zong en de ruiten ingooide.
Vanaf het eind van de negentiende eeuw ontstond het massaprotest, dat plaatsvond op grote pleinen – Malieveld, museumplein. De kracht lag in de mobilisatie van het volksdeel. Hoe hoger de opkomst, des te bedreigender het door de verantwoordelijken werd ervaren.
En in de tweede helft van de twint...
KarlienProtesteren zonder kleren
'Kleed ons niet uit'
Het huidige kabinet lokt actie uit. Er werd al geschreeuwd om cultuur en gefietst omdat Nederland ‘doordraait’. Afgelopen vrijdag kwamen 15.000 studenten naar Den Haag om te protesteren tegen bezuinigingen in het onderwijs.
-
Foto: collectie Internationaal Informatiecentrum en Archief voor voor de Vrouwenbeweging, Amsterdam
Een studentenprotest is niets nieuws. Het bekendste is waarschijnlijk de Maagdenhuisbezetting uit 1969 waar studenten protesteerden voor meer inspraak. Maar ook recenter vonden demonstraties plaats. In 2002 kwamen ongeveer 8000 studenten bijeen op het Museumplein in Amsterdam om te protesteren tegen de bezuinigingsplannen van staatssecretaris Annette Nijs (VVD). In 1994 eindigde een protestactie in Utrecht met chaos op het spoor.
Wat wel nieuw is aan het protest van vorige week, is de openlijke steun van de universit...
Europa is een taalding
De passage naar Europa
Kerstvakantie betekent voor mij: bijlezen. Het jongste nummer van BMGN bijvoorbeeld, ‘hét vakblad voor de professionele geschiedbeoefening in de Lage Landen’ zoals de bekende historicus Hans Blom het in dit blad omschrijft. Vooral interessant: vier artikelen over het proefschrift van Luuk van Middelaar, de passage naar Europa.
Dit is een belangrijk boek. Van Middelaar beschrijft hoe Europa sinds de Tweede Wereldoorlog werd tot wat het nu is. Dat gebeurt vaker, meestal nogal opsommerig, van verdrag tot verdrag. Dit boek heeft een eigen verklaringsmodel. Vanaf het begin waren er mensen die vonden dat Europa een samenwerking van staten moest zijn (‘buitenste sfeer’) of juist een gemeenschap (binnenste sfeer). Als compromis ontstond er onder lidstaten een ‘tussensfeer’. Deze tussensfeer kreeg vorm in enkele belangrijke momenten, ‘passages’, zoals nieuwe verdragen.
Drie auteurs verwijten Van Middelaar dat hij te weinig aandacht besteedt aan econom...
(On)controleerbare macht
Trappen we in de val van communicatieadviseurs?
Eerder deze week schreef ik een stukje over WikiLeaks. Ik verbaasde me erover dat de beeldvorming zo snel veranderde. Eerst vonden we het goed dat er wat meer transparantie kwam. Inmiddels gaat het helemaal niet meer om de onthullingen zelf, maar alleen nog maar over de legitimiteit van WikiLeaks – wie zijn zij nou helemaal om ‘de macht’ te controleren? Betreft het niet simpelweg een stelletje stateloze, onverantwoordelijke en oncontroleerbare nerds zonder realiteitszin?
Het leek mij dat duurbetaalde communicatiebureaus achter de schermen ervoor zorgden dat het debat vooral niet over de inhoudelijke onthullingen maar alleen nog over methodiek en legitimiteit ging. Blame the messenger.
Maar u heeft dat stuk niet kunnen lezen, want ik heb het niet geplaatst. Dat komt vooral door wat allerlei hackers de afgelopen dagen hebben uitgespookt. Van allerlei instanties die het niet met WikiLeaks of voorman Julian Assange eens waren, werd de website platgelegd. Mijn probleem: Het optreden va...
Hoewel de vorige Tweede Kamerverkiezingen al op 9 juni plaatsvonden, meldden zich onlangs nog twee verlate verliezers. Er zitten namelijk veel te weinig Brabanders en Gelderlanders in de Tweede Kamer. Omgerekend naar hun inwoneraantal hebben ze recht op 18 en 22 volksvertegenwoordigers. Het zijn er slechts 5 en 9.
Dit nieuws deed de meeste Nederlanders de schouders ophalen. Ook voor provinciale bestuurders was het niet onoverkomelijk, zij deelden mee dat ze op een andere manier hun belangen behartigen. Het is een begrijpelijk standpunt, maar ook paradoxaal: lange tijd waren Kamerleden juist in de eerste plaats vertegenwoordiger namens een provincie.
Deftige, oude mannen
Rond 1800 kreeg Nederland voor het eerst een landelijke volksvertegenwoordiging. Ieder district zond eigen afgevaardigden naar ...
